Een vliegveld met gazonnetjes

Tussen alle kaarten in de doos van de tweedehandsboekverkoper viel mijn oog het eerste op deze. Het vliegveld Schwegat in Wenen, staat achterop. Is dit een foto of een tekening? Ik denk een foto. Maar dat vliegtuig in de lucht is veel te groot, het scheert over het dak van de aankomsthal. Iemand moet het ding op de foto hebben geplakt om het drukke komen en gaan van een vliegveld te benadrukken. Diezelfde persoon heeft waarschijnlijk die vrolijke, veel te nadrukkelijke kleuren blauw, groen, rood en geel toegevoegd. Kijk eens hoe gezellig die mensen nu over het asfalt richting de hal wandelen - vandaag de dag zouden ze in een benauwde bus gepropt zitten. Gazonnetjes, hegjes en keurige tuintjes wachten bij de ingang. Dit is uit de tijd dat een laag overgrommend vliegtuig nog geen associaties met terrorisme opriep.
Ik kijk nog eens op de achterkant. 'Woensdag 28.7.'65' meldt de afzender. De kaart is verstuurd aan mevr. J. Heuvel in Amsterdam (ik heb de naam veranderd omdat mensen haar anders misschien herkennen). De boodschap luidt:
'Zoals je ziet ben ik veilig in Wien geland. Bij aankomst op het vliegveld leek het wel of er een kacheltje brandde, zo heerlijk warm was het. Het hotel heb ik al gauw gevonden. 'T is wel even vreemd om je te orienteren maar dat zal ook wel lukken. Om 4 uur was ik al aan de wandel. Wat gaat dat alles vlug.
Groeten, Ria'

Een vrouw stuurt vlak na aankomst met het vliegtuig in Wenen midden jaren zestig een kaart aan een andere vrouw. Wat was hun relatie? Waarom was Ria (ook haar naam heb ik veranderd) in Wenen? Ik keek nog eens in de doos. Er lagen tientallen kaarten van Ria aan mevr. Heuvel.

(wordt vervolgd)

Een deuropening, een zomerochtend

(klik om te vergroten)

Een man kijkt door een deuropening naar binnen. Even denk ik dat hij een poortje passeert, maar dat is de uitsnede. Heeft iemand hem geroepen? Hij is duidelijk onderweg, bolhoed op, pak aan, kraag hoog, een soort van dokterstas in zijn hand, het rechterbeen op het punt het linker te passeren. 'He', hoort hij, hij blikt opzij.

Iemand heeft onder de foto geschreven: ''s Morgens 8 uur'. Is toen de foto genomen? Zou kunnen: de zon staat laag, de schaduwen van zijn benen zijn vrij lang, over de straat hangt zo'n ochtendlicht. Het is druk, langs de stoep staat een kar, een fiets schiet voorbij, in de achtergrond kijkt een man in een etalage - een toevallig spiegelbeeld van de man met de tas. Twee mannen kijken eigenlijk opzij op deze foto.

Naast de foto drie handtekeningen. het statige klinkende Joh. H.C van Groeningen bovenaan, dan een naam die ik niet kan ontcijferen (G.J. van Grol?), onderaan P. de Jong - volgens mij degene die het tijdstip opschreef. Verder niks. Geen boodschap, geen verdere uitleg. Waren dit vrienden van de man met de bolhoed? Haalden zij een grap met hem uit? Misschien heeft hij de fotograaf niet gezien, hoorde hij alleen iemand roepen, kon hij in de donkere gang niemand ontwaren en is toen verder gelopen. Vandaar dan dat ' 's Morgens 8 uur' - weet je nog, die ochtend (misschien wel vanochtend) dat er een stem klonk uit een huis? Misschien hebben de drie vrienden hiermee een weddenschap gewonnen. Maar misschien was er iets heel anders gaande.

De kaart is verstuurd aan 'Den Wel Ed Heer E.W. Brascamp, Ceintuurbaan 329, Alhier'. Ook op de achterkant geen boodschap, het is een foto-ansichtkaart zonder ruimte voor berichten, zoals de gewoonte was tot begin twintigste eeuw. De postzegel is weg (ooit eraf geweekt door een verzamelaar?), het stempel zegt 'Amsterdam, 5 aug [verdwenen jaartal]'.

Een deuropening, een zomerochtend in Amsterdam, rond 1900. Klik, zei een camera. Van de foto maakte iemand een kaart, drie mensen zetten hun handtekening, een van hen schreef het tijdstip op. Op de Ceintuurbaan ontving iemand de ansicht. Hij wist meteen wat die te betekenen had. Hij wel.