Een liefdeskaart in spiegelschrift

Liefdeskaarten van rond de eeuwwisseling kun je bij duizenden vinden, maar echte mooie exemplaren zijn zeldzaam. Deze vind ik prachtig (klik aan om m groter te zien):




Achterop heeft de minnaar van mejuffrouw Bosman een lange brief geschreven. In spiegelschrift:




Waarschijnlijk letterlijk met een spiegeltje in de hand geschreven. Ik stel me zo voor dat de schrijver niet wilde dat de heer Middelbeek, bij wie mejuffrouw Bosman blijkbaar inwoonde (was ze zijn huishoudster? Een pleegdochter?) de tekst zou lezen.
Met de computer zijn zijn woorden te ont-spiegelen:



'L. (?) To met deze deel ik je mede je kaart ontvangen te hebben. Nu schat je had er meer op gezet dan ik op de eerste. He dat vind ik heel aardig van je schat. Hoe vind je deze kaart lieve ze is prachtig he schat zaten we maar zoo he. Zou je het bevallen To daar word je zo raar van he maar schat het zal wel komen he. Nu To je schrijf toch van week nog eens he. Anders krijg je zaterdag op je begrijpt me wel he. Nu schat ik ben erg verkouden To dat is erg plezierig he. Maar ik hoop dat het zaterdag over is. Want dat is vervelend. Nu To dan maar gehoop op zaterdag. Tot ik je weer zie want ik verlang iedere seconde naar jou lieveling. Het gaat je verder goed schat en vele groeten van je liefhebbende jac. (?) Schoonmeisje (?) Nu engel schat ik bemin je Tot ziens, Arie (?). Dag schat.'

snapshots van overwinnaars

Dit fotootje kocht ik, samen met een reeks soortgelijke, van een vrouw uit Wenen. Volgens haar staan er Duitse soldaten in een dorp in Oekraïne op. Ze poseren met vijf vrouwen. Duitse vrouwen, of plaatselijke schonen? Twee mannen met blote borst: het is mooi weer en misschien hebben ze gewerkt. Wat doen ze in dit dorp? Op de andere foto's staan dansende boeren en boerinnen, tot puin geschoten huizen, soldaten bij lege hutjes, mannen en vrouwen op pad met paarden, ossen, karren, zakken vol - vluchtelingen.

Snapshots van de overwinnaar. Het zal de zomer van 1942 zijn geweest, wanneer de Duitsers nog vol goede moed oprukken naar het oosten. Boeren worden verdreven, het koloniseren is begonnen. Even uitrusten voor een fotootje en dan weer verder.

Op een rommelmarkt in Warschau vond ik nog zo'n plaatje:

Een snapshot van een andere overwinnaar. Een Russische soldaat poseert in het puin van de Poolse hoofdstad met drie vrouwen en een meisje dat zijn pet heeft opgezet. Nu is het de zomer van 1945. De Duitsers zijn verdreven. Zou het dorp in Oekraïne nog bestaan? Leefden die mannen en vrouwen op de eerste foto toen nog?

Polen is bevrijd door de Sovjet-Unie. Hoe lang blijven deze vrouwen blij? Op de achterkant van de foto staat 'Warschau' in het cyrillisch. Misschien is de soldaat dus wel in Polen gebleven, is hij getrouwd met een van de dames, is de foto na zijn of haar overlijden op de rommelmarkt terecht gekomen. Maar misschien gaf de soldaat de foto wel als een souvenir en verdween hij daarna. Op naar Berlijn.

Een ander koloniseren begon.